تاریخ دریافت: 11/8/1392 تاریخ پذیرش: 20/12/1392

مقدمه

از قر نها پیش آموزش پزشکی بر دستیابی به حجم زیادی از اطلاعات به همـراه اسـتفاده از مـدل کـارآموزی تأکید داشته است (1). آموزش بالینی یکی از ارکان اساسیدر برنامه آموزش پرستاری است (2) و بخش جدایی ناپـذیرآموزش پرستاری اسـت (3). بـیش از 50% از برنامـههـ ای آموزشی در دانشجویان پرستاری بـه آمـوزش هـ ای بـالین ی اختصاص دارد (4). آموزش بالینی فرآیندی است که در آندانشجویان با حضور در بالین بیمـار بـه صـورت تـدریجیتجربیات کسب نموده و ذهن خود را با استفاده تجربیات وتفکر منطقی برای حل مشکلات بیمار آماده می سازند. این آموزش اهمیت حیاتی در شکلدهی هویـت حرفـهای داردبه گون های که قلب آموزش حرف های خوانـده مـی شـود . در این مرحله از آموزش که در آن مربی بالینی و دانـشجو بـهیک اندازه مشارکت دارند، آموختههـ ا بـه عمـل در آمـده ومهارتها آموزش داده می شود (5). آموزش بالینی از ابعـادحساس و مهم برنامههای آموزشی در حرفه پرستاری استکه طی آن توانمندیهای حرف های دانشجویان پایـهریـزیمی گردد. اگر این آموزش نتواند مهارت لازم را برای ارایـ ه خدمات بهداشتی درمانی در دانـشجویان بـه وجـود آورد ازانجام وظیفه اصلی خود کوتـاهی کـرده اسـت (2). هـدفنهایی آموزش پرستاری کسب تبحر بالینی است که شامل مهـارت هـای شخـصی و حرفـ ه ای، نگـرش و ارزش هـای ضروری برای ورود به سیستم مراقبت بهداشتی و به طـورکلی تربیت گروه متخصص می باشد. با وجود اهمیـت ایـنمــسأله یافتــه هــای تحقیقــات نــشان مــی دهنــد کــهفارغ التحـصیلان پرسـتاری در سـال هـای اخیـر از تبحـر،مهارت و کارآیی لازم در محیط های بالینی برخوردار نبودهو عموماً در انجام وظایف دارای نواقص عدیدهای هـستند. بی تردید تجربه بالینی یکی از مؤلفه هـای بـسیار سـخت در آموزش پرستاری است که برای دانشجویان می تواند بـسیار پراسترس باشد. آن ها ممکن است با چالش هـا و مـشکلات عدیده ای در محیط بـالینی روبـه رو شـوند ماننـد چگـونگی استفاده از تجهیزات پیچیده پزشکی، نحوه برقراری ارتباط با پرسنل و مربیان و … که ممکن اسـت ایـن تجـارب بـالینی آن ها را دچار استرس کند (6). در همـایشهـ ای سراسـری»آموزش پزشکی « و »آموزش بـالینی « کـه در سـال هـای اخیر در کشور اجرا شده است بسیاری از مقالات ارا یـه شـده
٧٣
به ذکر مشکلات آمـوزش بـالینی از دیـدگاه دانـشجویان و مربیان پرداخته است. از جملـه در همـایش آمـوزش بـالینی سال 1385 تبریز، گزارش های تحقیقی نشان می دهنـد کـه بین 40 تا 90 درصد دانشجویان، عدم استفاده از آموختـه هـا در کار بالینی، عدم استقلال در تصمیم گیری بـالینی و عـدم تطابق اهداف و محتوای آموزش بالینی و تئوری را به عنوان مشکلات آموزش بالینی برشمرده اند (2). علی رغم ا یـن کـه اصـلی تـرین بخـش آمـوزش پرسـتاری را آمـوزش بـالینی تشکیل میدهـد، متأسـفانه نتـایج تحقیقـات پژوهـشگران آموزش پرستاری نشان داده کیفیت آموزش بالینی مطلوب نبوده و نارسایی هایی در ارتباط با آن وجـود دارد. مطالعـات انجام شده در سایر کشورها نشان می دهد عواملی چون بها ندادن به آموزش بالینی، عدم دسترسی کـافی بـه مرب یـان بالینی، فقدان هماهنگی مناسب میان آموزش هـای بـالینی دانشکده و امکانات عملکرد در بیمارستان ها، مناسب نبودن زمان لازم تماس با هر مورد بیماری بـرای تمـرین کامـل آموختهها در محیط بالینی، عدم یک پـارچگی بـین آمـوزش نظری و بالینی و نامطلوب بودن نمرات فارغ التحـصیلان از مشکلات آموزش بالینی می باشد (6و7). یافتـه هـای برخـی مطالعات در ایران میزان دستیابی دانشجویان پرسـتاری بـه صلاحیت بـالینی را متوسـط و ضـعیف گـزارش مـیکننـد .
تجارب عینی برخی دانشآموختگان پرستاری، عدم آمـادگی آنهـا را بـرای ورود بـه محـیط کـار نـشان داده اسـت. در مطالعاتی که در دانشگاه علوم پزشکی تبریز و جندی شـاپور اهواز برروی دانشجویان پرسـتاری و مربیـان بـالینی آن هـا صـورت گرفـت مـشخص گردیـد کـه توانمنـدی حرفـه ای دانشجویان کارآموزی در عرصـه پرسـتاری و مهـارت هـای بالینی آنها مناسب نیست و در سطح پـایینی قـرار دارد (8).
همچنین در مطالعهای کـه عابـدینی و همکـاران بـا هـدف بررسـی مـشکلات آمـوزش بـالینی از دیـدگاه دانـشجویان پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان در سـال 1387 انجام دادند 59 نفر از دانشجویان سال آخر کارشناسی مامایی و پرستاری به صـورت سرشـماری انتخـاب شـدند و نظـرات آن هـا در زمینـه مـشکلات آمـوزش بـالینی مـورد سنجش قرار گرفت که براسـاس آن مهـم تـرین مـشکلات آموزش بالینی از دیدگاه دانشجویان کمبود امکانات رفـاهی ، کمبود فضای آموزشی مناسب جهت کارورزی، عدم استفاده از وسایل کمک آموزشی در محـیط بـالینی، ناکـافی بـودن امکانات و تسهیلات مراکـز آموزشـی و کمبـود مربیـان بـا تجربه برای آموزش در محیط های آموزش بـالینی گـزارش شد (9). از طرف دیگر مطالعات نشان می دهد که در کـشور ما فاصله بین آموزش های نظری و عملی مشکلی است کـه عامل ایجاد تنش برای دانشجویان در طـی آمـوزش بـالینی می کند به طوری که آمـوزش بـالینی موجـود ، توانـایی لازم برای احراز لیاقت و مهارت بالینی را به دانشجو نمی دهـد . در مطالعهای در ایتالیا دیـدگاه دانـشجویان پرسـتاری در مـورد ترک این حرفه مورد بررسی قرار گرفـت کـه از مهـم تـرین دلایــل آن نقــص در ارتبــاط بــین دانــشجو و کارکنــان و مشکلات مربوط بـه یـادگیری بـود (10). تحقیقـات نـشان می دهد کـه دانـشجویان پرسـتاری در بخـش کودکـان بـا استرس ها و چالش های فراوانـی در هنگـام کـار بـا کـودک روبه رو می شوند که ممکن اسـت عملکـرد بـالینی آن هـا را تحت تأثیر قرار دهد و کیفیت مراقبت های پرسـتاری را نیـز کاهش دهد. برای مثال تجربه برخورد با پرسنل بیمارستان و بخش کودکـان باعـث احـساس تـرس بـرای دانـشجویان می شود و یا این که ایـن دانـشجویان معمـولاً نگـران ایـن هستند که به واسطه اشتباهات آن ها کودک دچار آسـیب یـا متحمل درد بیشتری شـود (11). مـروری بـر متـون نـشان می دهد که مطالعـات زیـادی در زمینـه مـشکلات آمـوزش بالینی دانشجویان پرستاری در بخش اطفال صورت نگرفتـه است. شاید یکی از دلایل آن میزان کـم واحـد بـالینی ایـن درس نسبت به کل دروس بالینی باشد. تجربیـات شخـصی پژوهشگر نیز در زمینه کـارآموزی در بخـش اطفـال نـشان می دهد که دانشجویان پرستاری برای انجـام مراقبـت هـای پرستاری و کسب مهارت های بالینی با مشکلات عدیـده ای روبه رو هستند و از طرفـی دیگـر چـون شـرایط محیطـی و فیزیکی این بخش و نوع کارآموزی آن با دیگر بخـش هـای داخلی- جراحی متفاوت است بر آن شدیم کـه مطالعـه ای را در این زمینه و مشکلات آمـوزش بـالینی ناشـی از آن را در شهر بوشهر انجام دهیم. این مطالعـه کوشـشی بـرای درک بیشتر مـشکلات ، نقـاط ضـعف و قـوت آمـوزش بـالینی در بخش های اطفال از دید دانشجویان است. قطع به یقین این پژوهش به تنهایی نمی تواند آیینه ای از وضعیت موجود را در اختیار ما قرار دهد بلکه مـی توانـد پایـه ای بـرای تحقیقـات جامع تر در این زمینه باشد تا بتوان با ترمیم نیازها به حداکثر کارآیی دانشجویان و مربیان در ایـن بخـش دسـت یافـت و موجـــب رضـــایت خـــاطر دانـــشجویان و مربیـــان و آموزش دهندگان را نیز فراهم نمود. با توجه به مطالب بیـان
٧۴
شده پژوهشگر اقدام به انجـام پژوهـشی بـا هـدف تع یـین مـشکلات آمـوزش بـالینی در بخـش اطفـال از دیـدگاه دانشجویان و فـارغ التحـصیلان پرسـتاری دانـشگاه علـوم پزشکی بوشهر نمود تا شاید به این وسیله یکـی از عوامـل مؤثر بر کیفیت و کمیت آموزش بالینی در این بخش مـورد شناسایی دقیق تر قرار گیرد و زمینه را برای برنامه ریزی های واقع گرایانه در راستای توانمند ساختن دانشجویان پرستاری و ارتقای سطح خدمات مراقبتی توسط برنامه ریزان آموزشی مهیا سازد و با آگاهی از مـشکلات آمـوزش بـالینی بخـش اطفال، محدود نمـودن آن و یـا بـالا بـردن سـطح آگـاهی دانشجویان، سازگاری آنان را نسبت به موقعیت های مختلف افزایش داده و محیط مناسبی برای آموزش فراهم آورد.

روش مطالعه

این پژوهش یک مطالعه توصـیفی – مقطعـی اسـت .
مطالع ه حاض ر ب ـرروی دان شجویان س ـال 4 پرس ـتاری و فارغ التحـصیلان پرسـتاری دانـشکده پرسـتاری و مامـایی بوشهر مشغول به طرح در بیمارستانهای وابسته به دانشگاه علوم پزشـکی بوشـهر انجـام شـد . نمونـهگیـری بـه روش سرشماری انجام شد که بر این اساس 28 نفر از دانشجویان سال چهارم مقطع کارشناسی پیوسته دانـشکده پرسـتاری و مامایی و30 نفر از پرستاران فارغالتحصیل مشغول به طـرح در بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشـکی بوشـهر انتخاب شدند. معیار ورود : دانـشجویان کارشناسـی پیوسـتهواحد کارآموزی در بخش اطفال را گذرانده باشند و این که دانشآموختگان از دانـشکده پرسـتاری و مامـایی دانـشگاهعلوم پزشکی بوشـهر فـارغ التحـصیل شـده باشـند. معیـارخروج: دانشجویانی که به هر نحو در بیمار ستانهـ ای غیـروابسته به دانشگاه علوم پزشکی بوشـهر مـشغول بـه کـارهستند از این مطالعه خارج شدند. به منظور رعایت موازیناخلاقی تمـام مـوارد (رضـایت واحـدهای پـژوهش بـرایشرکت در مطالعه، کسب اجازه از مسؤولین ذیربط، آشنایی دانشجویان با اهداف پژوهش، در اختیـار قـرار دادن نتـایجپژوهش در صورت تمایل در اختیار نمونـههـ ای پـژوهش) رعایت گردید . جهـت جمـع آوری داد ه هـا از پرسـشنامهای محقق ساخته برای هر یک از دانشجویان استفاده شد کـهشامل: 1- مشخصات دموگرافیک شامل 10 سؤال بـرایدانشجو و پرستار 2- پرسشنامه مشکلات آمـوزش بـالینیدر بخش اطفال از دیدگاه دانشجویان که شامل 20 سـؤالبود و براساس مقیاس لیکرت (اصلاً نمره 1، کـم نمـره 2، تاح دودی نم ره 3، زی اد نم ره 4، خیل ی زی اد نم ره 5) نمرهگذاری شـده بـود. 3- پرسـشنامه مـشکلات آمـوزشبالینی در بخش اطفال از دیدگاه فارغ التحصیلان پرستاریمشغول به طرح که شامل 20 سؤال مـی باشـد و براسـاسمقیاس لیکرت (اصلاً نمره 1، کم نمره 2، تاحـدودی نمـره3، زیاد نمره 4، خیلی زیاد نمره 5) نمرهگذاری شد . جهـتتعیین روایی پرسـشنامه از روش روایـی محتـوی اسـتفادهگردید به این صورت که پرسشنامهها به 10 نفر از اعضای هیأت علمی دانشکده پرستاری و مامایی داده شد و نظرات آنها مورد بررسی قرار گرفت. همچنین برای تعیین پایاییاز روش آلفای کرونباخ استفاده گردیـد کـه 91%=r مؤیـدپایایی پرسشنامه بود. جهت جمع آوری داد هها با مراجعه بهبخش اطفال و آشـنایی بـا دانـشجویان و توضـیح اهـدافپژوهش و کسب موافقت آن هـا ، پرسـشنا مه در اختیارشـانقرار گرفت و پس از تکمیل جمعآوری شد. تجزیه و تحلیل داده ها بـه وسـیله نـرم افـزار آمـاریSPSS v.18 و بـااستفاده از آمار توصیفی (جداول توزیع فراوانی) انجام شد.

یافتهها

از مجمــوع 58 پرســشنامه 52 عــدد آن تکمیــل و برگردانده شد. دانشجویانی که در این مطالعه شـرکت کردنـدبیشترین مشکلات آموزش بالینی در بخش اطفال را کمبـود امکانات رفاهی در بخش اطفال، عدم دسترسی بـه اینترنـت و سایت های علمی، کمبود مجلات معتبر علمی در حیطه اطفال در کتابخانه بیمارستان محل کارورزی، عدم حمایـت مربیـان بالینی از دانشجو در برابر پرسنل بخش اطفال، مناسب نبـودن محل کتابخانه بیمارستان برای مطالعـه ، برخـورد غیرمناسـب پرستاران بخش اطفال، برخورد غیرمناسـب پزشـکان بخـش اطفال، عـدم ارزشـیابی مربیـان از فعالیـت هـای دانـشجویان براساس اهداف کارورزی بخش اطفال، غیرشفاف بیان شـدن اهداف کارورزی و طـرح درس بـالینی توسـط مربیـان ، عـدم توانایی مربیان در مدیریت و اداره کارورزی برشمردند.
جدول 1- فراوانی و درصد فراوانی مشخصات دموگرافیک نمونه های پژوهش
درصد فراوانی(فراوانی) مشخصات دموگرافیک
(35) %62/5 مؤنث جنس
(21) %37/5 مذکر (30) %53/6 مجرد وضعیت تأهل
(26) %46/4 متأهل (50) %89/3 بومی منطقه
(6) %10/7 غیربومی (40) %76/9 خوابگاه محل سکونت
(7) %13/5 منزل شخصی (2) %3/8 منزل استیجاری در بوشهر (3) %5/8 رفت و آمد به شهرستان (3) %5/8 اولین بار تعداد دفعات حضور
در بخش اطفال
(36) %69/2 دومین بار (13) %25 سومین بار (8) %16/3 خیلی زیاد علاقه به رشته پرستاری
(20) %40/8 زیاد (16) %32/7 متوسط (5) %10/2 عدم علاقه
٧۵
جدول 2- فراوانی (درصد فراوانی) دیدگاه واحدهای پژوهش نسبت به مشکلات آموزش بالینی در بخش اطفال
اصلاً کم تاحدودی زیاد خیلی زیاد گویه ها
(%5/8) 3 (%25) 13 (%42/3) 22 (%19/2) 10 (%7/7) 4 علاقه به کارآموزی در بخش اطفال
(%3/8) 2 (%3/8) 2 (%36/5) 19 (%46/2) 24 (%9/6) 5 اعتماد به نفس جهت انجام مراقبت پرستاری برای کودک
(%21/2) 11 (%19/2) 10 (%34/6) 18 (%19/2) 10 (%5/8) 3 برخورد مناسب پرسنل بیمارستان (پرستار)
(%32/7) 17 (%17/3) 9 (%30/8) 16 (%15/4) 8 (%3/8) 2 برخورد مناسب پرسنل بیمارستان (پزشک)
(%5/8) 3 (%1/9) 1 (%13/5) 7 (%63/5) 33 (%15/4) 8 مناسب و محترمانه بودن ارتباط مربیان
(%3/8) 2 (%5/8) 3 (%32/7) 17 (%48/1) 25 (%9/6) 5 میزان مهارت بالینی مربیان
(%1/9) 1 (%7/7) 4 (%34/6) 18 (%48/1) 25 (%7/7) 4 حساسیت مربیان نسبت به یادگیری و پیشرفت بالینی
(%1/9) 1 (%5/8) 3 (%40/4) 21 (%44/2) 23 (%7/7) 4 توانایی مربیان در پیاده کردن دانش های تئوری در بالین
(%1/9) 1 (%3/8) 2 (%46/2) 24 (%42/3) 22 (%5/8) 3 توانایی مربیان در مدیریت و اداره کارآموزی
(%11/5) 6 (%17/3) 9 (%34/6) 18 (%30/8) 16 (%5/8) 3 ارزشیابی مربیان از دانشجویان براساس اهداف کارآموزی
(%9/6) 5 (%19/2) 10 (%40/4) 21 (%23/1) 12 (%7/7) 4 شفاف بیان شدن اهداف کارآموزی توسط مربیان
(%7/7) 4 (%13/5) 7 (%48/1) 25 (%25) 13 (%5/8) 3 انطباق فعالیت بالینی با آموزش های تئوری ارایه شده در کلاس
(%5/8) 3 (%15/4) 8 (%44/2) 23 (%28/8) 15 (%5/8) 3 دادن فرصت کافی به دانشجو جهت انجام مراقبت های پرستاری
(%1/9) 1 (%13/5) 7 (%32/7) 17 (%44/2) 23 (%7/7) 4 دادن استقلال در حین انجام مراقبت های پرستاری توسط مربیان
(%21/2) 11 (%17/3) 9 (%28/8) 15 (%23/1) 12 (%9/6) 5 حمایت مربیان در برابر پرسنل بیمارستان (پرستار و پزشک)
(%19/2) 10 (%32/7) 17 (%32/7) 17 (%9/6) 5 (%5/8) 3 مناسب بودن محل کتابخانه بیمارستان برای مطالعه
(%23/1) 12 (%34/6) 18 (%32/7) 17 (%7/7) 4 (%1/9) 1 کافی بودن مجلات علمی در حیطه اطفال در کتابخانه بیمارستان
(%19/2) 10 (%32/7) 17 (%34/6) 18 (%11/5) 6 (%1/9) 1 دسترسی به اینترنت و سایت های علمی در بیمارستان
(%46/2) 24 (%28/8) 15 (%17/3) 9 (%5/8) 3 (%1/9) 1 رضایت از امکانات رفاهی بخش اطفال
(%17/3) 9 (%7/7) 4 (%21/2) 11 (%26/9) 14 (%26/9)14 نزدیک بودن دانشکده به بیمارستان در جهت بهبود کارورزی

بحث

براساس نتایج مطالعه حاضر کمبود امکانات رفـاهیدر بخش اطفال به عنوان یکی از اساسی تـرین مـشکلاتآموزش بالینی از دیدگاه دانشجویان و دان شآموختگان ذکرگردید که در مطالعهای که توسط عابدینی و همکاران انجام شد هم 2/71% از دانشجویان کمبود امکانات رفـاهی را بـه عنوان مانعی جهت دستیابی به اهـداف مـشکلات آمـوزش بالینی ذکر کردند (9). به هر حال طبق نتایج ایـن مطالعـه و مطالعـات دیگـر بایـد تـدابیری اتخـاذ شـود تـا امکانـات و تسهیلات رفـاهی بیـشتر همچـون فـضای مناسـب بـرای استراحت دانشجویان در این بخش فراهم شود. دانـشجویان مورد مطالعه در این پژوهش عدم حمایت مربیـان بـالینی از دانشجو را به عنوان یکی از مشکلات آمـوزش بـالینی ذکـر نمودنـد. در مطالعـه ای کـه بـرروی دانـشجویان پرسـتاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام شد شـرکت کننـدگان مطالعه مدعی بودند که مربیانی اثربخش ترند که توانسته اند در محیط بالین؛ حمایت بیشتری را برای دانشجویان فراهم نمایند. آنان معتقد بودند ارتباط مناسـب از جانـب مربـی و رعایت احترام و تقویت اعتماد به نفس دانـشجو مـی توانـد چنین حمایتی را برایشان فراهم نماید تا در سایه آن بتوانند
٧۶
با اطمینان خاطر بیشتری به یادگیری تجارب تازه بپردازنـد (12). همچنین در مطالعاتی دیگر نیز بر اهمیت حما یـت از دانشجویان پرستاری در محیط بالین تأکید شده است (13).
این نتایج حاکی از اهمیت بررسـی نحـوه ارتبـاط مربـی بـا دانشجو در محیط بالینی بخش اطفال می باشد. یکی دیگر از مـشکلات آمـوزش بـالینی از دیـدگاه دانـشجویان برخـورد نامناس ب ب ا آن ه ا ذک ر گردی د. در مطالع ه خرس ندی و خسروی، عدم هماهنگی کارکنـان بیمارسـتان بـا مربـی و دانشجو و عدم رعایت حقوق فردی و عدم ارتبـاط مناسـب پرسنل بیمارستان با مربی و دانشجو، از مهم ترین مشکلات آموزش بالینی بوده است (14). آموزش اثربخش به ویـژه در محیط بالین مستلزم وجود پارامترهـای مختلفـی اسـت کـه یکی از این پارامترها جو حاکم بـر فـضای آموزشـی اسـت .
فضای آموزشی توأم با ارتباط و احترام متقابل باعث کـاهش استرس و ارتقاء اعتماد به نفس در فراگیران می گردد که این امر نه تنها یادگیری آن ها در بالین را تسهیل مـی کنـد بلکـه باعث احساس رضایت و خرسـندی نـسبت بـه بـالین و نیـز احساس علاقه مندی به محیط بـالین و کـار بـا بیمـاران در آن ها می گردد که خود می تواند منجر به ارایه مراقبـت هـای اثربخش تر به بیماران گردد (15). از دیگر مشکلات آموزش
بـالینی در بخـش اطفـال نامناسـب بـودن محـل کتابخانـه بیمارستان برای مطالعه و عدم منابع علمی معتبـر در حیطـه بخش اطفال بود که دانشجویان به آن اشاره داشـتند کـه بـا نتایج سایر مطالعات نیز هم خوانی دارد (16). برای یـادگیری حداقل ضرورت ها، بایـد منـابع و امکانـاتی از قبیـل مـولاژ ، کتابخانه، کتاب های مرجع، اینترنـت و سـایت هـای علمـی معتبــر و همچنــین محلــی جهــت ارایــه کنفــرانس هــای دانشجویی در زمان کارآموزی در اختیار دانـشجویان باشـد . یکی از مشکلاتی که در این مطالعه توسط دانـشجویان بـه صورت خاص مشخص گردید نزدیک بودن بیمارستان محل آموزش بالینی به دانشکده محل تدریس در بهبـود وضـعیت کارآموزی و کارورزی بود. در واقع می توان این طور گفت که اکثر دانـشجویان و اسـاتید در سـاعت هـای بعـدازظهر نیـز کلاس داشته و مجبورند پس از طی ساعات آموزش بـالینی به محل دانشکده خود باز گردند، که این موضوع همـراه بـا بعد مسافت مشکل را به صورت مـشخص و قابـل طـرح در آورده است که در این رابطه صاحب نظران باید ایـن نکتـه را مدنظر خود قرار دهند. به عقیده محققین یکی از چالش های اصــلی فــراروی مربیــان آمــوزش بــالینی و نیــز یکــی از چـالش هـای اصـلی آمـوزش در بـالین ارزشـیابی عملکـرد دانشجویان در عمل می باشد (17). بخش مهمی از فرآینـد آموزشی، ارزشیابی پیشرفت تحصیلی یـا ارزشـیابی م یـزان یادگیری دانشجویان اسـت . لـذا مـی با یـست از تناسـب و سازگاری روش های ارزشـیابی بـا اهـداف و یـژه یـادگیری اطمینان حاصل شود. براساس اطلاعات موجود، روش های ارزشیابی در آموزش پزشکی به ویژه آموزش بالینی در غالب دانشکده های پزشکی یکنواخت و یکسان است و روش های مرسوم علاوه بر عدم تناسب با اهداف آموزشی، در سنجش مهارت های عملی دانشجویان کارآمد نمی باشد (18). در این مطالعه نیز دانشجویان شرکت کننده در مطالعه اظهار داشتند که ارزشیابی از فعالیت هـای بـالینی آنـان براسـاس اهـداف

153187157423

منابع
کارورزی صورت نمی گیرد. یکی دیگر از حیطـه هـای مـورد بررسی در این مطالعه اهداف و برنامههای آموزشی از دیدگاه دانشجویان بود. به عقیده محققین یکی از موارد بسیار مهـم در فرآیند یادگیری که جزء لاینفک آموزش به شمار می رود، مشخص نمودن اهداف می باشد. در مطالعه ای که توسط براز پردنجانی و همکاران انجام گردید، اکثر دانـشجویان معتقـد بودند که شرح وظایف دانشجو مـشخص مـی باشـد ، امـا در مطالعه ضیغمی و همکـاران (1383) یکـی از اساسـی تـرین مشکلات آموزش بالینی از نظر دانشجویان مشخص نبـودن شرح وظایف و بیان نشدن اهداف کارورزی به صورت شفاف بود (15) که با نتایج این مطالعه هم خوانی دارد.

نتیجهگیری

براساس نتایج این مطالعـه، بـه نظـر مـی رسـد کـه وضعیت آموزش بـالینی دانـشجویان پرسـتاری در بخـشاطفال نیازمند تأمین امکانات آموزشی و رفاهی، تجهیـزاتبالینی، تـدوین برنامـههـ ای آمـوزش متناسـب بـا اهـدافآم وزش ب الینی، ب ازنگری فرآین دهای ارزش یابی ب الینی دانشجویان در بخش اطفال، بـازنگری در نحـوه ارتبـاط وبرخورد مربیان، پرستاران و پزشکان با دانشجویان و ارتقایعملکرد مربیان بالینی می باشد. لذا وضعیت موجود آموزشبالینی در بخش اطفال برای حرکت در مسیر بهبود کیفیتنیازمنـد توجـه بیـشتر از سـوی برنامـه ریـزان و مـسؤولین مربوطه می باشد.

تشکر و قدردانی
در نهایت پژوهـشگر برخـود لازم مـی دانـد نهایـتسپاس و تشکر خود را از تمامی دانـشجویانی کـه در ایـنمطالعه شرکت کردنـد و همچنـین از مـسؤولین دانـشکدهپرستاری و مامایی بوشهر به عمل آورد.

– Zahiri M, Torabipour A. Assessment of Field Training Programs in Graduates of Health Services Management in Ahwaz Jondishapour University of Medical Sciences. Journal education of Medical Sciences. 2011; 11(2): 183-90.
– Vanaki Z, Ghasemi HS, Amini R. The effect of implementing BARS method on student nurses managerial skills in nursing management practicum. Iran journal of nursing. 2008; 21(54): 93-103.
– Sharif F, Masoumi S. A qualitative study of nursing student experiences of clinical practice. BMC Nursing. 2005; 4(6): 1-7.
– Pearcey P, Draper P. Exploring clinical nursing experiences: Listening to student nurses. Nurse Education Today. 2008; 28: 595-601.
– Maslakpak M, KHalilzadeh H. Nursing Students’ Perspectives on Effective Clinical Education. Iranian Journal of Medical Education. 2011; 11(7): 718-27.
– Chan C, Winnie KW, Fong D. Hongkong Baccalaurete Nursing students Stress And Their Coping Strategies In Clinical Practice. Journal of Professional Nursing. 2009; 25(5): 307-13.
– Tracy L-J, Kerry H, Dempsey J, Yeun-Sim Jeong S, Noble D, Norton CA, et al. The ‘five rights’ of clinical reasoning: An educational model to enhance nursing students’ ability to identify and manage clinically ‘at risk’ patients. Nurse Education Today. 2010; 30: 515-20.
– Sabeti F, Akbari-nassaji N, Haghighyzadeh M. Nursing Students’ Self-Assessment Regarding Clinical Skills Achievement in Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences. Iranian Journal of Medical Education. 2009; 11(5): 506-15.
– Abedini s, Abedini s, Aghamolaei t, Kamjou a. Problems of clinical education of nursing students and Midwifery in Hormozgan university of Medical Science. Hormozgan Journal of Medical. 2009; 12(4): 249-53.
– Hanifi N, Parvizy S, Soodabeh J. Nursing Challenges inMotivating Nursing Students through Clinical Education: A Grounded Theory Study. Nursing Research and Practice. 2012: 1-7.
– Al-Qaaydeh S. Exploratory Factor Analysis of the Pediatric Nursing Student Clinical Comfort and Worry Assessment Tool. Journal of Pediatric Nursing. 2012; 27: 39-43.
– Alavi M, Abedi H. Nursing Students’ Experiences and Perceptions of Effective Instructor in Clinical Education. Iranian Journal of Medical Education. 2008; 7(2): 325-34.
– Watson R, Stimpson A, Topping A, Porock D. Clinical competence assessment in nursing: a systematic review of the literature. J Adv Nurs. 2002; 39(5): 421-31.
– Khorsandi M, Khosravi S. Clinical education from the viewpoints of nursing and midwifery school students of Arak. Rahavard Danesh. 2001; 5(1): 29-32.
– Baraz Pordanjani S, Fereidooni Moghadam M, Loorizade M. Clinical Education Status According to the Nursing and Midwifery Students’ Point of View. Tehran University of Medical Sciences. 2008; 5(2): 102-11.
– Hadizadeh F, Firoozi M, Shamaeyan Razavi N. Nursing and Midwifery Students Perspective on Clinical Education in Gonabad University of Medical Sciences. Iranian journal of medical education.
2005; 5(1): 70-7.
– Wotton K, Gonda J. Clinician and student evaluation of a collaborative clinical teaching model. Nurse Educ Pract. 2004; 4(2): 120-7.
– Bahreini Toosi MH, Modabber Azizi MJ, Kaveh Tabatbaie MS, Ebrahimzadeh S, Bahreini Toosi V, Bahreini Toosi K. Medical Students’ Viewpoints about the Evaluation Methods at Internship Stage (Mashad University 2001). Iranian Journal of Medical Education. SUMMER 2002; 45(76): 97-103.
Nursing students’ views on problems in clinical education in the pediatric ward in Bushehr University of Medical Sciences

Jahanpour F (Ph.D) – Zarei A (B.Sc) – Ravanipour M (Ph.D) – Razazan N (B.Sc) – Hoseini S (B.Sc).

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Abstract
Introduction: Clinical education is the most important part of nursing education and is expected to provide the students with necessary clinical skills. Nursing students face with many clinical education problems in pediatric ward. This study aimed to investigate the clinical education problems in pediatric ward.
Method: This cross-sectional study was performed on forth year students and graduate nurses affiliated to Bushehr University of medical sciences. Methods of sampling were census. Data gathering tool was a questionnaire consist of two parts: 1 – Demographic characteristics 2 – Inventory problems of clinical education in pediatric ward. Reliability and validity of the questionnaire were measured. Data analyzed using SPSS version 18.
Results: The most important difficulties in clinical education from the students’ viewpoint were deficiency of facilities, lack of access to the Internet, lack of pediatric scientific journals in the hospital library, unsuitable hospital library location, and lack of students’ evaluation based on training objectives by clinical educators, unclear curriculum and training objectives by clinical educators.
Conclusion: It is recommended that nursing education administrators and planners improve students’ learning and motivation by application of the results of this research.

Key words: Clinical education, pediatric ward, nursing students, nursing graduates


پاسخ دهید