تاریخ دریافت: 4/8/1392 تاریخ پذیرش: 27/12/1392

– مربی گروه پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران
– استادیار گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران (نویسنده مسؤول)
skeshavarz@sums.ac.ir :پست الکترونیکی
– مربی گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی فاطمه (س)، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
مقدمه

امروزه پرستاری به عنوان یک رشته مـستقل در نظـرگرفته می شود و توسعه برنامههای آموزش پرستاری در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد تا حد زیادی وضعیت اجتمـاعیپرستاران را بهبود بخشیده است (1) اما علی رغم تـلا ش هـ ای انجام شده کمبود شدید پرستار و ترک خدمت بالای آنان یکمعضل جهانی است (2). نتایج مطالعات گونـاگون نـشان دادهاست که در ایران نیز این مسأله وجـود دارد حتـی در مطالعـهحریری و همکاران میل به ترک خـدمت در پرسـتاران مـوردبررسی نسبت به پرستاران خارج از ایران بیشتر بوده است (3).
در مطالعه آتش زاده شوریده و همکاران نیز قصد ترک خدمت پرستاران آی سی یو زیاد بود (4). در مطالعـه دیگـری کـه بـهبررسی نظرات دانشجویان پرستاری نسبت به حرفه پرسـتاریمی پرداخت نیز بیش از نیمی از دانشجویان پرستاری با تـرکاین حرفه موافق بودند و تصمیم به تغییر رشته یـا انـصراف ازرشته پرستاری داشتند (5).
مطالعات زیادی برای حل مسأله کمبود پرستار و به صورت اختصاصیتر حفظ پرسـتاران انجـام شـده کـه بـرعوامل مهم اشتغال مانند عـدم رضـایت شـغلی ، اسـترس،فرسودگی شغلی و مشکل استخدام متمرکز گردیده اسـت.
این درحالی اسـت کـه درک پرسـتاران از خـود در محـیطکاری پرستاری یک عامل مهـم در تبیـین بحـران نیـروی پرستاری است که برای درک بهتر بحران در این حرفه بـهدیدگاه جدیدی نسبت به خودپنداری حرف های پرستاران نیاز دارد (6). در همــین موضــوع نتــایج مطالعــهCowin و همکــاران نــشان داده اســت کــه خودپنــداری حرفــه ای پرستاران در مقایسه بـا رضـایت شـغلی تـأثیر بیـشتری درمانــدن آنــان در حرفــه پرســتاری دارد (7). در حقیقــت پرستاران باید ارزش کاری را که انجـام مـی دهنـد و ارزشحرفه ای را که در آن مشغول هستند بدانند (8).
این که هر فرد چگونه درباره خـود فکـر و احـساسمی کند براساس درکی است که از خـود دارد. ایـن ایـده را می توان در زندگی کاری نیز صادق دانست که بـه موجـبآن چگونگی درک فرد از خود حرفهای، دیدگاه فرد نـسبتبه خود را تحت تأثیر قرار مـی دهـد و بـا آنچـه در زنـدگی کاری به آن دست می یابد ارتباط دارد (9).
خودپنـ داری حرفـ ه ای ((professional self-concept در صد سال گذشته یکـی از نگرانـیهـ ای علـم و
۶۴
دانش در حرفههای مختلـف بـوده اسـت (10) و ارتقـاء آن بـهعنوان یک هدف مهم در آموزش و مراقبتهای بهداشت روان،به صورت جهانی مورد تأیید قرار گرفته است که اهمیـت آن درمطالعات حرفه های بهداشتی نیز شناخته شده است (11).
خودپنداری پرستاران به عنوان اطلاعات و عقایدی استکه آنها راجع به نقش خود، ارز ش ها و رفتارهایشان دارنـد (12) و نگرشی است از تجربیاتی که باعث ارتقاء هویت حرفه ای فـردمی گردد (13) و در ایجاد حس حرفهای گرایی و اعتبار بخشیدنبه آن بسیار مهـم اسـت (14). زیـرا پرسـتاران بـا خودپنـداریحرفهای منفی حرفه پرستاری را به عنـوان حرفـهای نا رضـایتبخش و غمانگیز توصیف می نماینـد و شایـستگی خـود را نیـزکمتر می دانند (1) در حالی که اگر تصور فرد نسبت به حرفه اش مثبت باشد، از نظر روانی آمادگی بیشتری برای قبول مسؤولیت حرفه ای خواهد داشت (15).
در حقیقت خودپنداری پرستاران به عنـوان یکـی ازانـواع خودپنـداری حرفـه ای نـه تنهـا نـشان دهنـده درک پرستاران از صلاحیتهای حرف های خـود مـی باشـد، بلکـهمهارتهای عملـی کـه بـرای مراقبـت از بیمـار ضـروریمی باشد را نیز توصیف می نماید (16). از این رو مهم اسـتکه پرستاران چگونه به خود نگاه می کنند، نگرششان نسبتبه خود چیست، چه ویژگی هایی را دوسـت دارنـد و ارتبـاطآن ها با بیماران چگونه است (17).
در حرفه پرستاری که لازم اسـت افـراد نـه تنهـا از لحاظ علمی و عملـی شایـسته باشـند بلکـه در مراقبـت ازبیمار جامع نگر باشند و بتواننـد بیمـار خـود را اداره نماینـد، دانش مربوط به خودپنداری پرستاران برای ادامه پیـشرفت و رشد این حرفه بسیار مهم خواهد بـود و نیـاز بـه توسـعهابزاری اختصاصی برای انداز هگیـری خودپنـداری حرفـهای پرستاران ایرانـی بـرای درک بهتـر آنـان و یـک راه حـل احتمالی بحران کمبود پرستاری وجود دارد.
پرسشنامههای خودپنـداری موجـود نظیـر پرسـشنامهخودپنداری راجرز و پرسشنامه خودپنداری بک جهت سنجشخودپنداری شخـصی و پرسـشنامههـ ای عـزت نفـس ماننـدپرسشنامه عزت نفس روزنبرگ و کوپراسمیت به منظور تعیینمیزان پذیرش خود و احترام فرد به خـود مـورد اسـتفاده قـرارمی گیرد در حالی که به پرسشنامه ای جهت بررسی خودپنداری حرفهای و درک فرد از خود به عنوان یک پرستار نیـاز اسـت. پرســـــشنامه اختـــــصاصی خودپنـــــداری پر ســـــتاری (Professional Self-Concept of Nursing Instrument: PSCNI) در ســ ال 1992 توســ ط Arthur توسعه یافت که با 27 سؤال خودپنـداری حرفـهای پرسـتاران را در سـه بعـد عملکـرد حرفـه ای، رضـایتمندی و ارتباطات مورد بررسی قرار می داد (18). پـس از آن، بـا ادامـهتحقیقات پرسشنامه اختصاصی خودپنداری حرفه ای (Nurse Self-Concept Questionnaire: NSCQ) توسط
Cowin و همکــاران (9) بــه منظــور ســنجش و ارزیــابیخودپنداری حرف های پرستاران براساس یک مدل چند بعدی ودارای سلسله مراتب از خودپنداری تنظیم گردید که بـه طـور خاص با شش جزء عزت نفس پرسـتاری، ارتباطـات، دانـش، مراقبـت، رهبـری و ارتبـاط بـا همکـاران تعریـف مـی شـود (7،9و11). این پرسشنامه نه تنها درک پرستاران از احـساساتحرفهای آنان را توصـیف مـی نمایـد بلکـه اعتمـاد بـه نفـسپرستاران را در برقراری ارتباط با دیگر همکـاران، یـادگیری واستفاده از دانش و عملکردهای بالینی در مراقبت از بیمار موردبررسی قرار مـی دهـد و بـر همـین اسـاس بـه عنـوان یـکپرسشنامه جامع جهت بررسـی خودپنـداری پرسـتاری مـورداستفاده قرار می گیرد و در حال حاضر جدیدترین و کامل تـرینپرسشنامه خودپنداری حرفه ای پرستاری می باشد.
این پرسشنامه به زبـان هـ ای گونـاگون ترجمـه شـده(1و19) اما براساس بررسیهای انجام شـده در سـایتهـ ای
Medlib, SID Google Scholar,
IranMedex, Magiran ت اکنون ب ه زب ان فارس ی برگردانده نشده است و مطالعه ای در خصوص روان سـن جی و ساختار عاملی این پرسشنامه در ایران صورت نگرفته اسـت.
لذا هدف مطالعه حاضر ترجمه و تعیین روایی و پایایی گونـهفارســی پرســشنامه خودپنــداری حرفــه ای پرســتاران و آمادهسازی آن به عنوان یک ابزار جامع در تحقیقات مربـوطبه ارزیابی خودپنداری حرفه ای پرستاران می باشد.

روش مطالعه

این مطالعـه ، مطالعـهای مقطعـی تحلیلـی از نـوع روان سنجی و اعتبار یـابی آزمـون اسـت کـه در قـدم اول نسخه انگلیسی پرسشنامه خودپنداری حرفه ای پرستاران به فارسی تبدیل شد. جهت ترجمه نسخه انگلیسی پرسشنامه مذکور که یک پرسشنامه اختصاصی است، پس از مکاتبـهبا طراح آن و اخذ مجوز لازم از روش ترجمـه مـستقیم و معکــوس (forward-backward translation)
۶۵
استفاده گردید. در این روش ابتدا نسخه اصلی توسط چهار مترجم مستقل به طور هم زمان به فارسـی ترجمـه شـد وسپس نسخه مورد تأیید مجدداً توسط دو مترجم مستقل از مترجمان مرحله نخست به زبان انگلیسی برگردانده شـد ودر پایان، نسخه نهایی مورد استفاده در این مطالعه پس از بررسی و اعمال نظرات 10 تـن از اعـضای ه یـأت علمـی دانشکده پرستاری جهرم و شیراز از نظر روایی محتـوایی وتناسب سؤالات با فرهنگ ایرانی تدوین گردید.
پرسشنامه خودپنـداری حرفـه ای پرسـتاران سـاخته Cowin و همکاران (2001) شـامل 36 سـؤال در شـشبعد عزت نفس پرستاری (سؤالات 6-1)، مراقبت (سؤالات 12-7)، دانـش (س ؤالات 18-13)، ارتب اط ب ا همک اران
(سؤالات 24-19)، ارتباطات (سـؤالات 30-25) و رهبـری
(سؤالات 36-31) می باشد. هر یک از سؤالات به صـورتمثبت بیان شده و براساس مقیـاس رتبـ های نمـره 1 تـا 8 تعلق میگیرد. در مجموع نمره هر فرد از 36 (کمترین) تـا288 (بیشترین) مـی باشـد کـه هرچـه نمـره بیـشتر باشـدخودپنداری بهتر است. قابل ذکر است که نمـره ک لـی هـربعد براساس نمره به دست آمده در آن بعد تقسیم بر تعـدادسؤالات مطرح شده در آن محاسبه می گردد (11و20).
جامعه آماری این پـژوهش را 200 پرسـتار شـاغل دربیمارستانهای وابسته به دانشگاه علوم پزشکی جهرم در سال1391 تشکیل دادند که به روش سرشماری وارد مطالعه شدندو پرسشنامه خودپنداری حرف های پرستاری را تکمیل نمودند.
به جهت رعایت ملاحظات اخلاقی پژوهشگر اهـدافرا به واحدهای تحت مطالعه توضیح و به آنـان اطمینـان دادکه اطلاعات محرمانه باقی میماند و پرسشنامه بـدون ذکـرنام تکمیل مـی گـردد و قبـل از تکم یـل پرسـشنامه توسـطپرستاران نیز از تک تک آنان رضایت آگاهانه برای شرکت در پژوهش اخذ گردید و اطلاعـات مربـوط بـه آن دسـته ازافراد که مایل به شرکت در مطالعه نبودند جمع آوری نگردید.
به منظور تعیین پایایی پرسشنامه از روش تعیین ثبات داخلی ابزار استفاده شد. ثبات داخلی ابزار شاخصی است کـه نشان می دهد سؤالات تشکیل دهنده یک ابزار چه مقـدار بـا هم مرتبط و یا همگون هستند در این روش، ابزار مورد نظر در صورتی از پایایی قابل قبول برخوردار اسـت کـه ضـریب آلفای کرونباخ آن 7/0 و یـا بیـشتر باشـد (21). همچنـین بـابهرهگیری از شاخص ضـریب همبـستگی اسـپیرمن- بـراونضریب پایایی پرسشنامه مذکور به روش دو نیمهسازی بـرایکل مقیاس و هر یک از دو نیمه برآورد شـد. در حـالاتی کـهتعداد سؤالات پرسشنامه زیاد باشـد از ایـن شـاخص اسـتفادهمی شود (22). این آزمون یک بار با گـروه واحـدی از آزمـونشوندگان اجرا می شود و سپس آن را به دو نیمه تقسیم کـرده به این صورت که سؤالات فرد و زوج جدا شده و سپس جهتمحاسبه ضریب پایایی در این روش، همبستگی بین نیمههای آزمون محاسبه می گردد (22). جهت بررسی روایی پرسشنامهمورد نظر از روش ساختار عاملی اکتشافی (Exploratory Factor Analysis) با روش تحلیل مؤلفه هـ ای اساسـی
(Principal Component Analysis) استفاده شـدکه مقـادیر ویـژه (Eigen Value) بزرگتـر از یـک معیـارانتخاب م ؤلفهها بوده است. علاوه بـر تحلیـل عـاملی جهـتبررسی روایی پرسشنامه از نوعی روایی سازه (inter-item reliability) و مقایسه گروههای شناخته شده نیز اسـتفادهگردی د. در ای ن روش ض رایب همبـستگی پیرس ون می ان زیرمقیاس ها محاسبه می گردد و ضریب همبستگی 4/0 و یا بیشتر به عنوان همبستگی مناسب در نظر گرفتـه مـی شـود .
کلیه تحلیل ها توسط نرم افزار SPSS v.19 صورت گرفت.

یافتهها

در مطالعـه حاضـر مجموعـاً 200 پرسـتار شـرکتکردند که میـانگین سـن و سـابقه کـار آنهـ ا بـه ترتیـب 5/1±32 و 35/6±82/7 بود . بیشتر آنها مؤنـث (9/61%) و متأهل (2/81%) بودند. 92% پرستاران مدرک کارشناسیپرستاری داشتند. در بررسـی پا یـایی پرسـشنامه ، از روش ثبات داخلی ابزار و محاسبه ضریب آلفای کرونبـاخ بـرای کل پرسشنامه و همچنین در هـر یـک از ابعـاد بـه طـورجداگانه استفاده شد. براساس یافته های مطالعـه ضـرایب آلفـای کر ونبـاخ بـرای کـل پرسـشنامه 97/0 و در ابعـادخودپنداری پرستاری 96/0، دانـش 91/0، مراقبـت 91/0، رهبری 91/0، ارتباط با همکـاران 92/0 و ارتباطـات 94/0 برآورد شد . همچنـین بـا بهـرهگیـری از شـاخص ضـریبهمبستگی اسپیرمن – بـراون ضـریب پایـایی بـه روش دونیمهسازی برای کل مقیاس 84/0 و برای نیمـه اول و دومبه ترتیب 96/0 و 95/0 برآورد شد. جهـت بررسـی روایـیپرســشنامه خودپنــداری حرفــه ای، روش تحلیــل عــاملی اکتشافی به کار گرفتـه شـد و بـرای تحلیـل عوامـل ایـنپرسشنامه روش تحلیل مؤلفههای اصلی و روش چـرخش
۶۶
متعام د از ن وع اک وامکس (Equamax) اس تفاده ش د.
شاخص های ارا یه شده در جدول شـماره 1 شـامل آزمـونکرویت بارتلت (Bartlett’s Test of Sphericity) و آماره کفایت نمونه برداری کیـزر میـر الکـین (Kaiser-Meyer-Olkin) می باشد.
از آنجایی که برای یک تحلیل عاملی مناسب در آزمـونکفایت نمونهبرداری ارز شهـ ای 7/0و بـالاتر نیـاز اسـت (23). یافتههای این جدول نشان دهنده مقادیر معنـا دار (001/0<p) و مناسب (934/0(KMO= جهت تحلیل عاملی می باشـد . بـاتکیه بر یافتههـ ای معنـادار ایـن آزمـونهـ ا در تحلیـل عوامـلاکتشافی با روش تحلیل مؤلفههای اصلی که مقادیر ویژه آنهـا بزرگتر از یک و معنادار بود ساختار 6 عاملیCowin تأیید شدکه در مجموع 63/76% واریانس توسـط ایـن 6 عامـل تبیـینمی شود و بیشترین مقدار واریانس تبیین شده (52/49%) مربوط به عامل اول است که گویه های اول تا ششم را شامل می شود.
جدول شـماره 2 بارهـای عـاملی، میـزان اشـتراکمتغیرها (یا واریانس کل با میزان اشتراک عاملی متغیرهـا)، مقادیر ویژه و درصد واریانس تبیین شده توسط هر یـک ازعوامل را نشان می دهد. حداقل بار عاملی قابل قبـول 5/0 در نظر گرفتـه شـده اسـت و بـر ایـن اسـاس عبـارات بـاهمبستگی بالاتر از 5/0 درون هر عامل قرار گرفتند.
همان گونه که در جدول شـماره 2 مـشاهده مـی شـودتمامی میزان اشتراک ها بالاتر از 63% است و بیـانگر توانـاییعاملهای تعیین شـده در تبیـین واریـانس متغیرهـای مـوردمطالعه است . تحلیل عامل ی اکتشافی، این پرسـشنامه را دارای36 گویه در 6 عامل نشان داد که با نـسخه اصـلیCowin سازگار است . تحلیل عاملی نشان داد کـه گویـه هـ ای 1 تـا 6 روی عامل اول (عزت نفس پرستاری)، گویـههـ ای 7 تـا 12 روی عامل ششم (مراقبت)، گوی ههای 13 تـا 18 روی عامـلچهارم (دانش)، گوی ههای 19 تا 24 روی عامل پنجم (ارتبـاطبا همکاران )، گوی ههای 25 تا 30 روی عامل دوم (ارتباطات) و
6 گویه 31 تا 36 روی عامل سوم (رهبری) بار گذاری شده اند.
سنجش روایی سازه این پرسشنامه نیز با اسـتفاده از ضریب همبستگی پیرسون میان زیرمقیاسهای آن صورتگرفت و همان طور که در جدول شماره 3 مشاهده می شـودکلیه زیر مقیاسهـ ا دارای همبـستگی متوسـط یـا قـوی وارتباط معنادار با یکدیگر هستند (001/0<p) و این مطلـبنشان دهنده روایی سازه این آزمون است.
جدول 1- آماره KMO و نتایج آزمون کفایت نمونه برداری کرویت بارتلت
0/934 آماره کفایت نمونهبرداری (KMO)
6519/92 آماره کای دو
آزمون کرویت بارتلت

630 درجه آزادی p<0/001 p-value
جدول 2- بارهای عاملی چرخش یافته، میزان اشتراک، ارزش های ویژه و درصد واریانس تبیین شده توسط عوامل
میزان اشتراک عامل 6 عامل 5 عامل 4 عامل 3 عامل 2 عامل 1 گویه عوامل استخراج شده
0/834 0/780 1 عزت نفس پرستاری
0/891 0/839 2 0/890 0/850 3 0/778 0/781 4 0/882 0/827 5 0/762 0/700 6 0/757 0/771 7 مراقبت
0/815 0/827 8 0/728 0/524 9 0/716 0/661 10 0/759 0/512 11 0/626 0/550 12 0/732 0/592 13 دانش
0/827 0/705 14 0/790 0/709 15 0/747 0/699 16 0/666 0/539 17 0/766 0/683 18 0/744 0/666 19 ارتباط با همکاران
0/731 0/548 20 0/722 0/567 21 0/812 0/700 22 0/826 0/725 23 0/714 0/610 24 0/811 0/773 25 ارتباطات
0/665 0/588 26 0/787 0/740 27 0/790 0/747 28 0/831 0/738 29 0/814 0/719 30 0/670 0/706 31 رهبری
0/759 0/754 32 0/770 0/819 33 0/767 0/787 34 0/658 0/751 35 0/752 0/765 36 1/08 1/14 1/54 2/47 3/71 17/83 ارزش ویژه
2/49 3/17 4/26 6/87 10/32 49/52 درصد واریانس تبیین شده
76/63 74/14 70/97 66/71 59/84 49/52 درصد تراکمی واریانس تبیین شده

جدول 3- همبستگی هر یک از عوامل خودپنداری حرفه ای پرستاران با یکدیگر
رهبری ارتباطات ارتباط با همکاران دانش مراقبت عزت نفس پرستاری عامل
1 عزت نفس پرستاری
1 *0/67 مراقبت
1 *0/75 *0/74 دانش
1 *0/66 *0/67 *0/59 ارتباط با همکاران
1 *0/75 *0/65 *0/70 *0/43 ارتباطات
1 *0/49 *0/62 *0/53 *0/50 *0/41 رهبری
p<0/001 *

بحث

بـه طـور کلـی پرسـتاران نقـش مهمـی در بخـش بهداشت و درمان هر ملت بر عهـده دارنـد از ایـن رو رفـاه افراد شاغل در حرفه پرستاری باید از اولویتهای هر کشور باشد. در کشورهای توسعه یافته با انجام تحقیقات ، راه های زیادی برای حفظ رفاه پرستاران ایجاد کرده اند.
مفهوم خود پنداری پرستاران نقـش مهمـی در درک افراد شاغل در حرفه پرستاری برعهـده دارد و از آنجـا کـهایـران از کـشورهای در حـال توسـعه مـی باشـد و از نظـر فرهنگی، اجتماعی و… تفاوتهایی با دیگر کـشورها دارد، نیاز به درک اهمیت خودپنداری پرستاران ایرانی وجود دارد. این در حالی است که معمـولاً نتـایج حاصـل از مطالعـات انجام شده در کـشورهای توسـعه یافتـه را بـدون ارزیـابی اعتبار آن مطالعات در فرهنـگ ایرانـی پذیرفتـه و بـه کـارمی گیرند.
در این مطالعه پرسشنامه 36 گزینـهای خودپنـداری حرفهای پرستاران که به ابتکـارCowin در سـال 2001 تدوین شده است به زبان فارسی ترجمه، و روایی و پایـاییآن مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از روایـی محتـوانشان داد که رونـد مـورد اسـتفاده در فارسـی سـازی ایـنپرسشنامه روندی صحیح و منطقی بوده اسـت و محتـوایفارسی نه تنها با نسخه اصلی هم خوانی زیادی دارد، بلکـهبرای جامعه هدف واضح، روشن و رساست.
پایایی یک آزمون بـه مفهـوم تکرارپـذیر بـودن آناست که توسط روش های مختلفی سنجیده می شـود (24).
در این مطالعه جهت سنجش پایایی از روش بررسی ثبـاتدرونی و روش دو نیمه کردن استفاده شد. در تعیـین ثبـاتدرونی از ضریب آلفای کرونباخ و در روش دو نیمه کـردنسؤالات زوج یک آزمون و سؤالات فـرد آزمـون دیگـر درنظر گرفته شدند و پس از آن با استفاده از روش اسپیرمن- براون ضریب پایایی محاسبه شد. ضـرایب آلفـا کرونبـاخ واسپیرمن- براون به ترتیب برابر بـا 97/0 و 84/0 بـود کـهنشان دهنده پایایی بسیار مطلوب این پرسـشنامه بـود. ایـنیافتهها با نتایج سایر مطالعات هم خوانی داشت (1،11و19).
این ضرایب از موارد مشابه در مطالعـاتی کـه در نیجریـه وچین انجام شده است بزرگتر بـود (1و19). ضـریب آلفـایکرونباخ در مطالعه حاضر بـرای کلیـه عوامـل، دامنـه ای از 91/0 تا 94/0 داش ت در حالی که این ضـرایب در مطالعـهOnyiezugbo و Nwafor در نیجریــه دامنــه ای از
70/0 تا 75/0 داشت و در مطالعه صورت گرفتـه در چـینتوسط Cao و همکـاران از 83/0 تـا 88/0 گـزارش شـدهاست (1و19).
در این مطالعه جهت بررسی سـاختار عوامـل از روشتحلیـل عـاملی اکتـشافی اسـتفاده شـد. تحلیـل عوامـل بـا روشهای مختلف چرخش عوامل، 6 عامل را استخراج نمودکه 63/76 % از واریانس را تبیین می کند. این عوامـل شـبیهب ه ن سخه اص لی آن عبارتن د از: ع زت نف س پرس تاری، ارتباطات، رهبـری، دانـش، ارتبـاط بـا همکـاران و مراقبـت. بیـشترین بـار عـاملی مربـوط بـه عامـل اول (عـزت نفـس پرستاری) و کمترین مربوط به عامل ششم (مراقبـت ) اسـتکه با یافتههایCowin مبنی بر استخراج 6 عامل شباهتداشته است (9). ساختار عاملی پرسشنامه طراحی شده توسطCowin در کشورهای نیجریه و چین نیز مورد بررسی قرارگرفت. نتایج حاصل از ساختار عاملی مطالعه حاضر شبیه بـهنسخه اصلی پرسشنامه طراحـی شـده توسـطCowin درسال 2001 و همچنین مشابه مطالعات Onyiezugbo وNwafor در نیجریه وCao و همکاران در چین است اماشباهت بیشتری بـه مطالعـه Cao در چـین دارد (1،9و19).
Onyiezugbo وNwafor با نمونـهای 170 نفـری درنیجریه پرسشنامه خودپنداری حرفـهای Cowin را ابـزاریبسیار معتبر و پایا گزارش کرده اند (19). علاوه بر ایـن Cao و همکاران نیز روایی و پایایی این پرسـشنامه را روی 1017 پرستار در چین آزمون کـردهانـد و ضـرایب پایـایی و روایـیعوامل را در سطحی بالا گـزارش کردنـد (1). روایـی سـازهآزمون در مطالعه حاضر توسط ضریب همبستگی بین خـردهمقیاسها تعیین شد که همان طـور کـه پـیشتـر در جـدولشماره 3 نشان داده شد تمامی ضرایب همبستگی بین خـردهمقیاسها معنادار بوده و دامنه ای از 41/0 تـا 75/0 داشـتند واین موضوع دال بر روایی سازه آزمون می باشد و ایـن نتـایجبا یاف تههای سایر مطالعات سازگار است (1و19). Cao ایـنضرایب را بین 64/0 تـا 91/0 وOnyiezugbo از 30/0 تا 63/0 گزارش کرده اند.
این هم خوانیها بدین معناست که این پرسشنامه ازدقـت در انـدازه گیـری و پایـایی کـافی برخـوردار اسـت و سؤالات مطرح شده در پرسشنامه به خـوبی معـرف حیطـهوسیع خودپنداری حرفه ای است.

مطالعه حاضر دارای دو محدودیت است اول این که تعمیم پذیری یافتههای این پژوهش ممکن اسـت بـه ایـندلیــل کــه نمونــه هــا صــرفاً از پرســتاران شــاغل دربیمارستانهای جهرم انتخاب شدهاند و اکثـر نمونـههـ ا زن بودند محدود باشد و دوم این که در پژوهش حاضر بررسیپایایی غیر هم زمان بـا اسـتفاده از روش بازآزمـایی بررسـی

153178157425

منابع
نشده اسـت. بنـابراین جهـت تأییـد نتـایج، انجـام مجـددپژوهش در آینـده در نمونـه هـای بزرگتـر و بـا اسـتفاده ازپرستاران شاغل در سایر نقـاط ایـران و همچنـین بررسـیپایــایی غیــر هم زمــان در ایــن مطالعــات در رفــع ایــن محدودیتها پیشنهاد میگردد.

نتیجهگیری

نتیجه نهـایی ایـن کـه نـسخه فارسـی پرسـشنامهخودپنــداری حرفــه ای پرســتاران دارای روایــی و پایــاییمناسبی جهت استفاده در تحقیقـات در زمینـه خودپنـداریحرفهای در جمعیت ایرانی می باشد. با توجه به هـم خـوانیبالای نسخه فارسی با نسخه اصـلی آن، بـا اطمینـان بـالامی توان از آن به عنوان یک ابزار انـدازهگیـری مناسـب درس نجش خودپن داری حرف ه ای پرس تاران اس تفاده ک رد.
همچنین سادگی و مدت زمان کوتاه جهت پاسخ دهـی بـهسؤالات از دیگر ویژگی های مناسبت این ابزار است.

تشکر و قدردانی

از کلیه پرستاران دانشگاه علوم پزشکی جهرم که در اجرای این پژوهش ما را یـاری کردنـد تـشکر و قـدردانیمی شود.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

– Cao X, Liu X, Tian L, Guo Y. The reliability and validity of the Chinese version of nurses’ selfconcept questionnaire. Journal of Nursing Management. 2013; 21(4): 657-667.
– Lu H, While AE, Barriball KL. Job satisfaction and its related factors: A questionnaire survey of hospital nurses in Mainland China. International Journal of Nursing Studies. 2007; 44(4): 574-588. 3 – Hariri G, Yaghmaei F, Zagheri Tafreshi M, Shakeri N. Assessment of some factors related to leave in nurses and their demographic characters in educational hospitals of Shahid Beheshti University of Medical Sciences. Journal of Health Promotion Management. 2012; 1(3): 17-27.
– Atashzadeh Shorideh F, Ashktorab T, Yaghmaei F, Alavimajd H. Association of ICU nurses’ demographic characteristics and moral distress. Iranian Journal of Ethics and Medical History. 2013; 5(7): 66-77.
– Harerian HR, Aghajanloo A, Jabare R. Zanjan Nursing students’ viewpoints about the nursing profession and the reasons for leaving. Journal of development of Medical Education. 2009; 2(2): 1-8.
– Milisen K, Abraham I, Siebens K, Darras E, Dierckx de Casterlé B. Work environment and workforce problems: a cross-sectional questionnaire survey of hospital nurses in Belgium. International Journal of Nursing Studies. 2006; 43(6): 745-754.
– Cowin LS, Johnson M, Craven RG, Marsh HW. Causal modeling of self-concept, job satisfaction, and retention of nurses. International Journal of Nursing Studies. 2008; 45(10): 1449-1459.
– Bonaldi-Moore L, MBA M. Professionalism in Nursing. Nevada RNFormation. 2009; 18(1). 9 – Cowin L. Measuring nurses’ self-concept. Western Journal of Nursing Research. 2001; 23(3): 313325.
– Arthur D, Randle J. The professional self-concept of nurses: a review of the literature from 19922006. Australian Journal of Advanced Nursing. 2007; 24(3): 60-64.
– Cowin LS, Hengstberger-Sims C. New graduate nurse self-concept and retention: A longitudinal survey. International Journal of Nursing Studies. 2006; 43(1): 59-70.
– Takase M, Kershaw E, Burt L. Does public image of nurses matter? Journal of Professional Nursing. 2002; 18(4): 196-205.
– Kelly S, Courts N. The professional self-concept of new graduate nurses. Nurse education in practice. 2007; 7(5): 332-337.
– Secrest JA, Norwood BR, Keatley VM. ” I Was Actually a Nurse”: The Meaning of Professionalism for Baccalaureate Nursing Students. Journal of Nursing Education. 2003; 42(2): 77-82. 15 – Joolae S, Mehrdad N, Bohrani n. Evaluation of nursing students to nursing profession and reasons for leaving the nursing profession. Journal of Nursing Research. 2006; 1(1): 21-28.
– Milisen K, De Busser T, Kayaert A, Abraham I, Dierckx de Casterlé B. The evolving professional nursing self-image of students in baccalaureate programs: a cross-sectional survey. International Journal of Nursing Studies. 2010; 47(6): 688-698.
– Mlinar S, Tusak M, Karpljuk D. Self-concept in intensive care nurses and control group women. Nursing Ethics. 2009; 16(3): 328-339.
– Arthur D. Measurement of the professional self-concept of nurses: developing a measurement instrument. Nurse Education Today. 1995; 15(5): 328-35.
– Onyiezugbo E, Nwafor C. Construct validation of nurses’ self-concept questionnaire in Nigeria. European Journal of Social Sciences. 2010; 15(4): 467-474.
– Cowin LS, Craven RG, Johnson M, Marsh HW. A longitudinal study of student and experienced nurses’ self-concept. Collegian: Journal of the Royal College of Nursing Australia. 2006; 13(3): 25-31.
– Jones G, Benes K, Clark T, Denham R, Holder M, Haynes T, et al. The Polycystic Ovary Syndrome Health Related Quality of Life Questionnaire (PCOSQ): a validation. Human Reproduction. 2004; 19(2): 371-7.
– Saif AA. Educational measurement, assessment and evaluation. Tehran: Doran Press; 2004.
– Houman H. Multivariate data analysis in behavioral research. Tehran: Parsa pub; 2001.
– Kaplan R, Saccuzzo D. Psychological testing: Principles, applications, and issues: Cengage Learning; 2012.
٧٠
Determination of the reliability and validity of the Persian version of nurses’ self-concept questionnaire (NSCQ)

Badiyepeymaye Jahromi1 Z (MSc.) – Keshavarzi2 S (Ph.D) – Jahanbin3 I (MSc.).

Abstract
Introduction: Professional self-concept of nurses is as information and ideas that nurses have about their roles, values and behaviors. For better understanding of nurses and solve the crisis of nursing, there is a need to develop specific instrument for measuring Professional self-concept of Nurses. NSCQ (Nurse Self-Concept Questionnaire) which has been developed by Cowin is used to evaluate the professional self-concept of nurses. The present study aimed to determine the reliability and validity of the Persian version of this questionnaire and prepare it as an instrument for evaluating the professional self-concept of the Iranian nurses.
Method: In this cross sectional-analytic study of psychometric and validation of testing 200 nurses working at Jahrom University of Medical Sciences based on census method, completed the professional self-concept questionnaire. The reliability of the questionnaire was determined using split-half as well as Cronbach’s alpha coefficients, exploratory factor analysis, and inter-item reliability and Spearma Brown correlation coefficient.
Results: Spearman Brown correlation coefficient and Cronbach’s alpha were 0.84 and 0.97, respectively. Exploratory factor analysis through principle components method and equamax rotation demonstrated that the questionnaire contained six elements, including nursing self-esteem, communication, leadership, knowledge, care, and staff relations. These elements clarify more than 76.63% of the total variance. Inter-item reliability of the questionnaire subscales was also confirmed. These coefficients ranged from 0.41 to 0.75 and were all significant.
Conclusion: In conclusion, the questionnaire of nursing professional selfconcept of Cowin could be used as a valid and reliable instrument for evaluating the Iranian nurses’ professional self-concept. Considering greater sample size and different groups of people are suggested in future research.

Key words: Questionnaire, self-concept, nursing, validity, reliability

Received: 26 October 2013 Accepted: 18 March 2014

– Instructor, Department of Nursing, School of Nursing, Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, Iran
– Corresponding author: Assistant professor of Biostatistics, Department of Epidemiology, School of
Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran e-mail: skeshavarz@sums.ac.ir


پاسخ دهید